السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

524

تفسير الميزان ( فارسي )

خواهد گرفت ) ، تا آنكه در قيامت خداى تعالى اين پرده غفلت را از جلو چشم او كنار زد ، آن وقت حقيقت امر برايش روشن شده فهميد ، و به مشاهده عيان فهميد ، نه به استدلال فكرى . و به همين جهت اين طور خطاب مىشود : * ( « لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا » ) * تو در دنيا از اينهايى كه فعلا مشاهده مىكنى و به معاينه مىبينى در غفلت بودى ، هر چند كه در دنيا هم جلو چشمت بود و هرگز از تو غايب نمىشد ، ليكن تعلق و دلبستگىات به اسباب ، تو را از درك آنها غافل ساخت و پرده و حائلى بين تو و اين حقائق افكند ، اينك ما آن پرده را از جلو درك و چشمت كنار زده‌ايم ، « فبصرك » در نتيجه بصيرت و چشم دلت « اليوم » امروز كه روز قيامت است « حديد » تيزبين و نافذ شده ، مىبينى آنچه را كه در دنيا نمىديدى . از اين آيه دو نكته استفاده مىشود : اول اينكه روز قيامت را به روزى معرفى مىكند كه در آن روز پرده غفلت از جلو چشم بصيرتش كنار مىرود در نتيجه حقيقت امر را مشاهده مىكند ، و اين نكته در آياتى بسيار ديگر نيز آمده ، مانند آيه « وَالأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّه » « 1 » ، و آيه « لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّه الْواحِدِ الْقَهَّارِ » « 2 » و آياتى ديگر نظير اينها . و دوم اينكه آنچه خدا براى فرداى قيامت انسان تهيه ديده ، از همان روزى تهيه ديده كه انسان در دنيا بوده ، چيزى كه هست از چشم بصيرت او پنهان بوده است و مخصوصا از همه بيشتر اين حقيقت براى او پنهان بوده كه روز قيامت روز كنار رفتن پرده ها ، و مشاهده پشت پرده است . براى اينكه اولا غفلت وقتى تصور دارد كه در اين ميان چيزى باشد و ما از بودنش غافل باشيم . از سوى ديگر تعبير به غطاء ( پرده ) كرده ، و اين تعبير در جايى صحيح است كه پشت پرده چيزى باشد و پرده آن را پوشانده و بين بيننده و آن حائل شده باشد . و از سوى سوم تعبير به حدت و تيزبينى در جايى صحيح است ، و چشم تيزبين در جايى به درد مىخورد كه بخواهد يك ديدنى بسيار دقيقى را ببيند و الا احتياجى به چشم تيزبين پيدا نمىشود . و يكى از سخيفترين و بىپايه ترين تفسيرها اين است كه گفته‌اند : خطاب خداى تعالى در اين آيه ، به پيامبرش است ، و معناى آيه اين است كه : اى پيامبر تو قبل از رسالتت از اين حقايقى كه امروز به تو وحى مىشود در غفلت بودى ، و ما پرده ات را كنار زديم ، و حالا چشمت تيزبين شده ، وحى را درك مىكند و يا فرشته وحى را مىبيند و وحى را از او

--> ( 1 ) امروز كار و امر همه به دست خدا است . سوره انفطار ، آيه 19 . ( 2 ) امروز ملك و حكمرانى از آن كيست ؟ تنها از آن خداى واحد قهار . سوره مؤمن ، آيه 16 .